Białkiem osocza nazywamy białko, którego najwyższe stężenie występuje w osoczu i które spełnia swoje funkcje w osoczu, a nie w organach docelowych.
Większość białek osocza stanowią glikoproteiny, w których zawartość węglowodanów wynosi pomiędzy 10 a 25%. Albumina, a-amylaza, CRP, P-2-mikroglobulina i kilka innych białek osocza nie wykazuje cech glikozylacji.
Punkt izoelektryczny większości białek osocza znajduje się w zakresie kwaśnego pH,
to znaczy, że gdy zostaną poddane elektroforezie w środowisku zasadowego buforu,
migrują w kierunku anody.
Z punktu widzenia klinicznego i patobiochemicznego celowa jest klasyfikacja białek w oparciu o ich funkcję; swoiste białko może więc wystąpić w kilku grupach.
Wyróżniamy następujące grupy białek:
-
Białka transportowe
-
Dodatnie białka ostrej fazy
-
Ujemne białka ostrej fazy
-
Dopełniacz i czynniki krzepnięcia
-
Enzymy
-
Antyenzymy (inhibitory proteaz)
-
Proteohormony
-
Immunoglobuliny
-
Białka, których funkcje nie zostały do końca poznane (np. a-1 – kwaśna glikoproteina)
Fizjologiczną funkcją białek osocza jest utrzymanie koloidalnego ciśnienia osmotycznego. Pełnią też one rolę transportową np. dla lipidów, produktów metabolizmu, hormonów, leków i pierwiastków śladowych.
Niektóre białka osocza działają również jak enzymy, immunoglobułiny pełnią rolę przeciwciał. Składniki dopełniacza oraz CRP odgrywają dużą rolę w odporności nieswoistej głównie w przypadku infekcji bakteryjnych. Równowaga pomiędzy czynnikami krzepnięcia, jego inhibitorami i fibrynogenem jako podstawowym substratem skrzepu zapewnia płynność krwi oraz szybką i trwałą hemostazę w przypadku urazu.
Źródło staw biodrowy.